O łożyskach słów kilka - Wszystko dla sportu
30 lipca 2016

Pamiętam moje pierwsze rolki: czarno-niebieskie, nakładane na buty, regulowane, z kółkami z PCW. To ostatnie przekładało się na większe bezpieczeństwo, mianowicie najpierw było mnie słychać, dopiero potem można było zobaczyć żółty kask. Dawało też możliwość wykonywania wielu efektownych upadków, na widok których rodzicom i przechodniom włosy stawały dęba, ponieważ tarcie pomiędzy PCW a nawierzchnią, po której jeździłem, praktycznie nie istniało. Wtedy nie zdawałem sobie sprawy z istnienia takich rzeczy jak łożysko. Producenci moich rolek (pozdrawiam projektantów firmy produkującej zabawki dla dzieci, wasze rolki zapewniły mi wiele godzin świetnej zabawy) może i zdawali sobie z tego sprawę, ale pewnie uznali, że dziecku brak takiego elementu w zabawie nie będzie przeszkadzał. Mieli częściowo rację, ale teraz jestem zdania, że jednak łożyskowane kółka mają tą przewagę nad kółkami bez łożysk, że mają łożyska2016-07-29 10.42.27

Kiedy kupujemy nowe rolki, kółko się kręci i kręci, i kręci… I tak przez kilka pierwszych jazd. Chyba że namiętnie jeździmy po piasku albo naszła nas ochota na romantyczną przejażdżkę na rolkach podczas deszczu. Pomijam tu znaczący spadek bezpieczeństwa jazdy w takich warunkach – szansa na dobrą przyczepność jest gdzieś pomiędzy „marna” a „żadna”. W wyżej wymienionych przypadkach łożysko zdecydowanie wcześniej dokona swojego żywota. Po krótszym albo dłuższym czasie łożyska podczas pracy zaczynają wydawać dźwięki, które zadowoliłyby najbardziej wybrednego melomana. W samą jazdę zaś musimy wkładać coraz więcej siły, ponieważ łożyska nie kręcą się już tak lekko jak na początku. Dźwięki emitowane przez łożyska, początkowo ciche, stają się coraz głośniejsze, a my podczas jazdy, zlani potem, zadajemy sobie pytanie: “Orzeszku włoski, czy te kółka się w ogóle kręcą?!”.

Dzieje się tak do chwili, kiedy to drobinki piasku, które dostały się do środka łożyska, nie zmielą kuleczek na proszek, a wtedy łożysko przestaje się kręcić w ogóle, ponieważ z reguły się rozsypuje. Inaczej jest w wypadku zalanego łożyska, gdzie całe łożysko pokrywa się nalotem w kolorze minii… i również przestaje pracować. Dzieje się tak, ponieważ ten piękny nalot, o którym wspomniałem, to tlenek żelaza III, czyli zwyczajna rdza.

W obydwu wypadkach jesteśmy zmuszeni udać się do sklepu stacjonarnego lub też internetowego i drogą kupna nabyć nowy komplet łożysk. W poniższym tekście skupię się na objaśnieniu Wam w przystępnej i usystematyzowanej, jak na szkoleniu BHP formie, co oznaczają tajemnicze inskrypcje znajdujące się na łożyskach.2016-07-29 10.30.54

Najczęściej w rolkach spotykamy łożyska sygnowane tajemniczymi inskrypcjami (wyjątkiem są m.in. moje pierwsze rolki), takimi jak: ABEC, SG i ILQ. W dodatku są tam jeszcze cyfry od 1 do 11. Wracając do oznaczeń na łożyskach, to warto jest wiedzieć, na czym się jeździ.

ŁOŻYSKOWE ABECADŁO

ABEC – w łożysku tym znajduje się 7 metalowych kuleczek w wianku. Łożyska tego typu są spotykane w zdecydowanej większości rolek rekreacyjnych. W środku, poza wspomnianymi kuleczkami w wianku, jest smar, który zmniejsza tarcie powstające podczas pracy.

2016-07-29 10.23.21

SG – łożyska spotykane w rolkach Rollerblade. Od ABEC różnią się smarowaniem – w SG mamy smar sylikonowy, dzięki któremu opory toczenia są mniejsze niż w wypadku ABEC. Producent nie daje nam możliwości przeczyszczenia trzewi łożyska i nasmarowania ich (na to jednak też są sposoby).2016-07-29 10.24.06

ILQ – w łożyskach firmy Twincam zamiast 7 mamy 6 kulek. Są one większe (kulki, nie łożyska), dzięki czemu powodują mniejsze opory toczenia niż ABEC i SG oraz są bardziej wytrzymałe – większe kulki są w stanie wytrzymać większe przeciążenia oraz potrzeba mniej smaru/oleju do ich nasmarowania. Dzięki swojej wytrzymałości są często spotykane w rolkach hokejowych i do jazdy agresywnej.2016-07-29 10.24.27

“MATRIX”

Zaraz za oznaczeniem ABEC/SG/ILQ widnieje jakaś cyfra. Nie odnosi się ona do liczby kulek w łożysku, lecz do dokładności jego wykonania. Im wyższa wartość, tym opory toczenia są mniejsze (wiąże się to z większą precyzją wykonania), tracą one jednak na wytrzymałości, i tak: ABEC 3 jest wolniejszy od ABEC 5, 7 i 9, ale jest od nich bardziej wytrzymały.

Łożyska 1 i 3 są spotykane w rolkach dziecięcych. Są wolne, ale dzięki temu dziecko nieposiadające jeszcze na tyle rozwiniętego instynktu samozachowawczego, żeby zdać sobie sprawę z tego, że zatrzymanie się przy dużej prędkości może stanowić jakikolwiek problem –nie nabierze na krótkim odcinku prędkości na tyle dużej, żeby zniknąć nam z oczu. 5 i 7 można wyciągnąć z kółek w rolkach do jazdy rekreacyjnej. Opory toczenia są wtedy mniejsze i jazda jest płynniejsza. 9 są stosowane w droższych rolkach rekreacyjnych i freeride’owych, (prawie) same się kręcą.

Oczywiście ABEC ABECowi nierówny. Łożysko markowe będą pod każdym względem lepsze od łożysk mniej markowych pochodzących z zaprzyjaźnionego kraju azjatyckiego. W tym wypadku ma na myśli jakoś wykonania i wytrzymałość, pomijając koszta związane z zakupem. Te czasami potrafią być wyższe niż zakup rolek.2016-07-29 10.34.48

Długie ciągi cyfr oznaczają wymiary łożysk. W zdecydowanej większości rolek znajdują się łożyska 608. 688 stosuje się w rolkach do jazdy szybkiej, gdzie walka jest o każdy gram, dlatego łożyska są mniejsze.

typ 608 – standardowe łożysko o wymiarach:

22 mm średnica zew.

7 mm szerokości

8 mm średnica wew.

typ 688 – łożysko mini/micro:

16 mm średnica zew.

5 mm szerokości

8 mm średnica wew.13898338_899404273499050_603630988_o

ABECADŁA CIĄG DALSZY

Kiedy przebrnęliśmy już przez to, ile nasze łożysko ma kulek i jakie ma wymiary, stajemy przed ostatnim wyzwaniem: kolejnym ciągiem liter, który dla wielu (w tym dla mnie przez ponad połowę mojego życia) nic nie znaczą.

Z – w skrócie: łożyska dla złotych rączek. Można je rozebrać, wyczyścić i zamknąć, ponieważ posiadają C-kształtny pierścień trzymający metalową tarczę łożyska.

ZZ – podobnie jak w wypadku łożysk Z, z tą różnicą, że tych już nie złożymy z powrotem, ponieważ blaszka jest w odpowiedni sposób pozaginana, dzięki czemu trzyma się na swoim miejscu. Jednocześnie dodam, że ten typ łożysk jest szczelniejszy od typu Z.

2RS/RS/RZ – zamiast metalowej blaszki posiadają gumową uszczelkę. Dzięki temu rozwiązaniu można je szybciej przeserwisować. Nie trzeba walczyć z C-kształtnym pierścieniem, wystarczy delikatnie podważyć uszczelkę i mamy dostęp do wnętrza łożyska.

BRS – łożyska o zwiększonej odporności na wodę i zabrudzenia. Nadają się do wszelakiego sprzętu, który będzie eksploatowany na łonie natury (rolki, hulajnogi).

ŁOŻYSKA Z ZAPRZYJAŹNIONEGO KRAJU AZJATYCKIEGO

Pozostałe napisy widniejące na tarczkach łożyska to nazwy producentów łożysk. Jeśli zamawiamy łożyska w kraju znajdującym się na dalekim wschodzie Azji, to mamy możliwość zamieszczenia tam czego tylko zapragniemy: od imienia rybki przez nazwę ulubionej potrawy z ulubionej knajpki na życiowej maksymie kończąc. Nie dajmy się też zwariować z liczbami. Nie ma ABECów sygnowanych wyżej niż 11. Wszystko, co powyżej, to wytwory nieraz naprawdę wybujałej wyobraźni producentów. Nie tak dawno temu wpadłem na pomysł, żeby zajść do supermarketu i sprawdzić, jak wyglądają tamtejsze rolki. Na pierwszych z brzegu zobaczyłem olbrzymi napis głoszący całemu światu, że rolki są wyposażone w łożyska ABEC56. Nie szedłem dalej tamtą mroczną aleją. Zawróciłem.

Oceń artykuł:
1.8 (36.06%) 71 votes