WYBIERZ DYSCYPLINĘ SPORTU

Żywność GMO – z czym to się je?

16 październik 2019

Co jakiś czas w telewizji możemy usłyszeć o ruchach aktywistów przeciwko rozpowszechnianiu żywności GMO. Informacji przekonujących o jej szkodliwości nie brakuje także w internecie. Bez wątpienia jest to temat dość kontrowersyjny, lecz jednocześnie niezwykle ważny. W poniższym artykule pragnę przybliżyć Wam nieco wspomniane zagadnienie i przedstawić jego szerszą perspektywę.


Czym jest GMO?

Najprościej ujmując – jest to nic innego jak organizm modyfikowany genetycznie, czyli za pomocą metod inżynierii genetycznej zmieniono w nim w jakiś sposób materiał genetyczny. Można to osiągnąć poprzez:

  • wprowadzenie materiału genetycznego jednego gatunku do drugiego,
  • zwiększenie liczby własnych genów danego organizmu,
  • wyciszenie ekspresji niektórych genów tak, aby nie były one aktywne.

Należy podkreślić, że nie są to zabiegi naturalne, czyli zmiany te nie zachodzą pod wpływem selekcji naturalnej.

Fot 1. Materiał własny | Pasza dla zwierząt jest jednym z produktów, który najczęściej poddaje się modyfikacjom genetycznym

Dlaczego wprowadza się GMO?

Jak powszechnie wiadomo, zaludnienie na świecie wzrasta, a nasza planeta ma ograniczone zasoby. W związku z tym naukowcy oraz rolnicy, próbując wyjść naprzeciw rosnącemu zapotrzebowaniu na żywność, zaczęli pracować nad modyfikowaniem organizmów. Początkowo w USA wprowadzono na rynek modyfikowane pomidory, które nie gniły, a co za tym idzie – dłużej zachowywały świeżość. Za pomocą inżynierii genetycznej można także pracować nad zwiększeniem odporności warzyw czy owoców na insekty, przez co wpływa się na wydajność plonów. Właśnie z tego powodu rolnicy chętnie stosują nasiona roślin modyfikowanych – nie muszą używać tak dużej ilości pestycydów i środków ochrony roślin, a jednocześnie podnoszą swoją produktywność. Co więcej, dajemy tym samym szansę biedniejszym rolnikom na rozwijanie się i sprzedawanie swoich plonów, dzięki czemu mają oni większe możliwości wyżywienia swoich rodzin (ich zarobki poprawiają się o prawie 70%). Ponadto w krajach biednych opryski często wykonuje się ręcznie, co wpływa na zdrowie pracowników. Te kwestie mają zatem bardzo duże znaczenie dla krajów rozwijających się.

Fot 2. Materiał własny | Kukurydza również znajduje się wśród produktów najczęściej przetwarzanych

Jaki jest wpływ GMO na środowisko?

Jak wspomniano wyżej, rolnicy mogą zredukować używanie pestycydów (o prawie 40%), które chronią rośliny przed wszelkimi chorobami. Jeśli wpłyniemy na poprawę odporności danego gatunku, wówczas rzadziej on choruje i nie wymaga stosowania takich dawek oprysków jak wcześniej. Zdarza się, że w plantacjach straty wynoszą nawet 60% – tutaj przykładem jest bakłażan – a stosowanie coraz większych ilości środków ochrony roślin jest niestety mało skuteczne. Ponadto duże ich ilości trafiają później do naszych organizmów. Mniejsze zużycie pestycydów to również redukcja skażenia gleby oraz wód sąsiadujących, a także większa szansa na przetrwanie naturalnych ekosystemów, ponieważ zwierzęta będą mogły żyć w swoim naturalnym środowisku i nie będą zmuszone do migracji.

Fot 3. Materiał własny | Zdarza się, że w wyniku użycia chemicznych środków, w plantacjach straty wynoszą nawet 60%

Przede wszystkim mamy realny wpływ na zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych. Niszczenie środowiska naturalnego postępuje w ogromnym tempie i temu nikt z nas nie może zaprzeczyć. Około połowa emisji gazów związana jest z produkcją żywności (bierzemy tutaj pod uwagę produkcję, transport, przetwórstwo itd.). W przypadku roślin modyfikowanych genetycznie nie trzeba przekształcać tak wielu terenów specjalnie do produkcji żywności.

Fot 4. Materiał własny | Około połowa emisji gazów związana jest z produkcją żywności

Jak może wpłynąć na zdrowie człowieka?

Przed wprowadzeniem produktu poddanego modyfikacji genetycznej na rynek europejski podlega on analizie ze strony Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). Najwięcej kontrowersji wywołuje potencjalny wpływ żywności GMO na powstawanie alergii w populacji. Żywność ta jest szczegółowo badana również pod tym kątem i na podstawie aktualnego stanu wiedzy nie wywołuje ona większej ilości reakcji alergicznych niż żywność tradycyjna.

Ponadto sugeruje się, że żywność GMO wpływa na zwiększenie zapadalności na nowotwory. Jako dowód traktuje się badanie, w którym jeden z gatunków szczurów umierał z powodu guzów nowotworowych. Niestety rasa ta charakteryzuje się bardzo wysoką umieralnością na raka, a w metodologii przeprowadzonego badania jest dużo błędów i niejasności, przez co trudno jest wyciągnąć rzetelne wnioski.

Warto jednak mieć świadomość, że wielu cukrzyków stosuje insulinę GMO, ponieważ dawniej pozyskiwano ją np. z trzody chlewnej, jednak wymagało to zabijania dużej ilości zwierząt oraz wywoływało skutki uboczne w organizmie ludzkim, ponieważ był to hormon pochodzenia zwierzęcego. Z tego względu wszczepiono gen ludzkiej insuliny bakteriom, a te z powodzeniem produkują ją od lat 80., ratując życie wielu chorym, a jak wiemy, liczba osób chorych na cukrzycę od wielu lat wciąż rośnie. Dzięki tej technologii możemy również ratować osoby chore na hemofilię czy stwardnienie rozsiane. W projektach jest także opracowanie szczepionki DNA przeciwko wirusowi HIV, który powoduje groźną dla życia chorobę AIDS – na ten moment nieuleczalną.

Najgłośniejszym przykładem żywności GMO jest prawdopodobnie „złoty ryż”. Na świecie problem głodu w krajach biedniejszych występuje od lat i wiążą się z tym poważne konsekwencje dla zdrowia oraz życia ludzi. Poważnym problemem jest duży niedobór witaminy A, który powoduje utratę wzroku, a w dalszym etapie – życia. Wspomniany „złoty ryż” zawiera w sobie beta-karoten, który jest pochodną witaminy A i mógłby pomóc w złagodzeniu tego problemu. Warto wiedzieć, że co roku około ćwierć miliona osób traci życie z tego powodu. Niestety w wyniku kampanii przeciwko GMO „złoty ryż” nie został wprowadzony do obrotu, pomimo że miał być udostępniony za darmo w ramach pomocy krajom Afryki oraz Azji.

Fot 5. Materiał własny | Najgłośniejszym przykładem żywności GMO jest prawdopodobnie złoty ryż”

Kontrargumentów do wprowadzenia żywności GMO ze strony osób przeciwnych jest mnóstwo, jednak warto skupić się na faktach, ponieważ do tej pory nie odnotowano szkodliwego wpływu tego rodzaju żywności na zdrowie lub życie człowieka. Każdy organizm przed dopuszczeniem do rynku żywnościowego jest przebadany i na jego temat muszą zostać wydane niezależne opinie panelu ekspertów. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) także wydała opinię, iż żywność GMO, która została do tej pory dopuszczona na rynek, nie stanowi dodatkowego ryzyka dla naszego zdrowia. Nie zmienia to faktu, że żywność modyfikowana genetycznie w dalszym ciągu musi być szczegółowo badana, abyśmy mogli obserwować jej wpływ na zdrowie w coraz dłuższym czasie.

Fot 6. Materiał własny | Do tej pory nie odnotowano szkodliwego wpływu tego rodzaju żywności na zdrowie lub życie człowieka

Czy żywność modyfikowana genetycznie występuje w Polsce?

Ze strony prawnej, jeżeli dana żywność zawiera w swojej masie więcej niż 0,9% GMO, należy ją wyraźnie oznakować na opakowaniu, ponieważ jest to sankcjonowane prawem Unii Europejskiej. Drugą kwestią jest fakt, że w Polsce praktycznie nie ma żywności pochodzącej bezpośrednio z organizmów GMO. Na opakowaniu powinniśmy wówczas szukać dopisku „Produkt genetycznie zmodyfikowany”, „GMO”. Należy tutaj mieć świadomość, że informacja np. „skrobia modyfikowana” nie oznacza, że jest ona zmodyfikowana genetycznie, a mamy tutaj jedynie do czynienia z produktem, który został poddany określonej obróbce, i nie można mylić tych dwóch określeń.

Bez względu na nasze osobiste opinie każdy powinien mieć dostęp do rzetelnych informacji na temat tego, co znajduje się w każdym produkcie, który spożywa. Do nieznanych nam kwestii często podchodzimy z ograniczonym zaufaniem, warto jednak mieć świadomość, czym są organizmy modyfikowane genetycznie oraz jaka jest ich potencjalna rola w leczeniu chorób czy zwalczaniu głodu na świecie.

Katarzyna Kapica Decathlon Kraków Plaza
Na co dzień możesz mnie spotkać w sklepie Decathlon Plaza w Krakowie – chętnie podpowiem Ci w kwestii dietetyki i zdrowego trybu odżywiania. Uwielbiam fintess, jeżdżę na rolkach, a w wolnych chwilach oglądam mecze... Realu Madryt ? ! Możesz skontaktować się ze mną mailowo: katarzyna.kapica@decathlon.com Masz pytania? Śmiało! ?
ZOBACZ WSZYSTKIE ARTYKUŁY
Na co dzień możesz mnie spotkać w sklepie Decathlon Plaza w Krakowie – chętnie podpowiem Ci w kwestii dietetyki i zdrowego trybu odżywiania. Uwielbiam fintess, jeżdżę na rolkach, a w wolnych chwilach oglądam mecze... Realu Madryt ? ! Możesz skontaktować się ze mną mailowo: katarzyna.kapica@decathlon.com Masz pytania? Śmiało! ?
ZOBACZ WSZYSTKIE ARTYKUŁY
Polub artykuł
Komentarze Chmurka komentarza
Udostępnij
NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE ARTYKUŁY

DIETETYKA

Trenujesz regularnie? Sprawdź jak się odżywiać!

Trenujesz regularnie? Sprawdź jak się odżywiać!
DIETETYKA

Błonnik pokarmowy - co warto o nim wiedzieć?

Błonnik pokarmowy - co warto o nim wiedzieć?
DIETETYKA

Jeść, by schudnąć

Jeść, by schudnąć

ŚLEDŹ
DECATHLONPOLSKA
NA INSTAGRAM

#SprawdzaSiewSporcie #SportzDecathlon #PasjaDoSportu